Tạo dáng cho cây bonsai
Chăm sóc giữ cây sống. Tạo dáng làm cây thành bonsai. Đây là phần thú vị nhất, và cũng là phần dễ hỏng việc nhất, vì một nhát kéo không thể rút lại.
Hai kỹ thuật nền tảng, gần như mọi thứ khác đều là biến thể của chúng:
- Cắt tỉa — bỏ đi cái thừa. Làm cây nhỏ lại, tán dày lên, cành phân nhánh nhiều hơn.
- Quấn dây — đưa cành về đúng chỗ mình muốn thay vì chỗ nó tự mọc.
Nguyên tắc trước khi cầm kéo
Cây khoẻ mới được tạo dáng. Một cây đang suy, vừa thay chậu, hay vừa bị sâu bệnh thì để yên. Cắt tỉa lấy đi năng lượng dự trữ của cây.
Nhìn trước khi cắt. Ngồi xuống ngang tầm mắt cây, xoay chậu chậm một vòng, tìm mặt tiền đẹp nhất. Hình dung cây sau ba năm nữa trông thế nào. Nhiều người chơi lâu năm ngồi nhìn cả buổi rồi chỉ cắt hai cành.
Mỗi lần một ít. Không có giải thưởng nào cho người hoàn thành cây trong một buổi chiều. Cắt ít, chờ cây phản ứng, rồi cắt tiếp — cách này chậm nhưng gần như không hỏng.
Không làm hai việc nặng cùng lúc. Cắt rễ mạnh và cắt cành mạnh trong cùng một ngày là quá sức với hầu hết cây. Chia ra hai mùa.
Các bài trong mục này
Vài quy ước thẩm mỹ đáng biết
Đây không phải luật, và người chơi giỏi phá chúng có chủ ý. Nhưng khi chưa biết bắt đầu từ đâu, chúng là điểm tựa tốt:
- Thân thon dần từ gốc lên ngọn. Gốc to, ngọn nhỏ. Một thân đều tăm tắp trông như cột, không như cây già.
- Rễ nổi toả đều quanh gốc, bám xuống mặt đất như chân đế. Phần này gọi là bộ đế, và nó là thứ đầu tiên người xem nhìn vào.
- Cành dưới to và dài nhất, càng lên cao càng nhỏ và ngắn dần.
- Cành mọc so le, không mọc đối xứng thành cặp ở cùng một chỗ trên thân.
- Không có cành chĩa thẳng vào mặt người xem che mất thân — cành đó thường bị cắt bỏ.
- Chừa khoảng trống giữa các tầng cành để mắt nhìn xuyên qua được, thấy được cấu trúc thân cành.
- Tán lá nằm ở đầu cành, không phủ kín từ gốc, để lộ đường nét của cành.