Quấn dây uốn cành

Cắt tỉa quyết định cành nào được giữ lại. Quấn dây quyết định cành đó nằm ở đâu. Đây là công cụ trực tiếp nhất để áp đặt ý muốn của người chơi lên cái cây.

Nguyên lý đơn giản: quấn một sợi dây kim loại quanh cành, uốn cành về vị trí mong muốn, rồi để yên. Sau vài tháng gỗ hoá cứng ở vị trí mới, tháo dây ra, cành giữ nguyên hình.

Chọn dây

Dây nhôm mềm, dễ uốn, dùng cho hầu hết cây lá rộng và cho người mới. Loại phủ màu nâu sẫm nhìn kín đáo hơn dây nhôm trắng.

Dây đồng cứng hơn, giữ lực tốt hơn với cùng đường kính, thường dùng cho thông tùng và cành cứng. Cần ủ lửa cho mềm trước khi quấn.

Cỡ dây: lấy khoảng một phần ba đường kính cành cần uốn. Dây quá mảnh sẽ không giữ nổi và cành bật lại; dây quá to thì khó quấn và dễ làm tổn thương vỏ. Nếu không có cỡ vừa, quấn hai sợi mảnh song song còn hơn dùng một sợi quá to.

Kỹ thuật quấn

1. Neo chân dây trước. Cắm đầu dây xuống đất sát gốc, hoặc quấn hai vòng quanh thân trước khi đi ra cành. Dây không có điểm neo sẽ trượt và không uốn được gì.
2. Quấn từ gốc ra ngọn, từ cành to sang cành nhỏ.
3. Giữ góc khoảng 45 độ so với trục cành. Góc này là mức cân bằng: đủ chặt để giữ lực, đủ thưa để không siết nghẹt.
4. Các vòng cách đều nhau. Vòng thưa dần chỗ này, dày chỗ kia sẽ tạo lực không đều và uốn ra hình gãy khúc.
5. Không siết chặt vào vỏ. Dây nên áp sát nhưng còn để lọt một tờ giấy mỏng.
6. Một sợi dây nên phục vụ hai cành nếu có thể: đi từ cành này, vòng qua thân, sang cành đối diện. Cách này giúp hai cành neo lẫn nhau và ít dây thừa trên cây.
7. Uốn sau khi quấn xong, không uốn trước. Uốn bằng cả hai tay: một tay đỡ chỗ gập từ phía trong đường cong, tay kia đẩy nhẹ.

Uốn cành to và cành cứng

Với cành to hoặc cành giòn, có mấy cách hỗ trợ:

• Quấn băng vải hoặc dây raffia quanh cành trước khi quấn dây kim loại. Lớp lót này giữ các thớ gỗ lại với nhau, cho phép uốn mạnh hơn mà ít nứt.
• Dùng dây néo thay vì dây quấn: buộc một đầu vào cành, đầu kia neo xuống chậu hoặc gốc, siết dần qua nhiều tuần. Cách này kéo cành xuống rất hiệu quả và không để lại vết quấn.
• Cắt rãnh ở mặt trong chỗ định gập — kỹ thuật nâng cao, làm hỏng cành nếu sai, nên để dành khi đã quen tay.

Thời điểm quấn

Cây lá rộng: tốt nhất là đầu mùa sinh trưởng, khi cây sắp bung chồi. Cành lúc này dẻo và liền vết nhanh. Với cây rụng lá, quấn lúc trụi lá cũng dễ vì nhìn rõ cấu trúc.

Thông tùng: có thể quấn quanh năm, nhưng tránh lúc cây đang đẩy chồi mạnh nhất.

Không quấn cây vừa thay chậu, cây đang suy, hoặc cây vừa bị cắt tỉa nặng.

Để bao lâu và khi nào tháo

Đây là chỗ nhiều người hỏng cây. Dây để quá lâu sẽ bị vỏ cây trùm lên và ăn vào thân, để lại vết sẹo xoắn ốc không bao giờ mất.

Thời gian giữ dây tuỳ tốc độ lớn của cây:

Đừng đếm ngày — hãy nhìn. Mỗi vài tuần kiểm tra một lần. Khi thấy vỏ cây bắt đầu phồng lên sát mép dây, tháo ngay, bất kể mới quấn được bao lâu.

Tháo bằng cách cắt, không tháo bằng cách gỡ ngược. Dùng kìm cắt dây, cắt từng đoạn ngắn rồi nhặt ra. Gỡ ngược sẽ bẻ gãy cành và làm mất công uốn.

Nếu cành bật lại về chỗ cũ sau khi tháo, cứ quấn lại lần nữa, thường lần thứ hai sẽ ăn. Nhớ quấn theo chiều ngược lại để dây không nằm đúng vào vết cũ.